Επιστημονικός έλεγχος άρθρου: Ζιώγα Ειρήνη, MVDr, Κτηνίατρος
Η στοματική υγεία της γάτας είναι ένας από τους πιο «σιωπηλούς» δείκτες της συνολικής της υγείας. Πολλές γάτες μπορεί να έχουν πρόβλημα στα δόντια ή στα ούλα χωρίς να το δείχνουν ξεκάθαρα, ειδικά στα αρχικά στάδια.
Η δυσκολία είναι ότι η γάτα συχνά δεν εκφράζει τον πόνο με τρόπο που αναγνωρίζουμε αμέσως. Μπορεί να συνεχίζει να τρώει, να κινείται κανονικά και να μοιάζει «εντάξει», ενώ στην πραγματικότητα έχει ενόχληση στο στόμα. Γι’ αυτό η παρατήρηση μικρών αλλαγών στην καθημερινότητά της έχει μεγάλη σημασία.
Ποια σημάδια αξίζει να μας βάλουν σε σκέψη
Τα προβλήματα στο στόμα δεν φαίνονται πάντα από την αρχή. Σε πολλές περιπτώσεις, τα σημάδια εμφανίζονται σταδιακά και είναι εύκολο να τα αποδώσουμε σε ιδιοτροπία, ηλικία ή αλλαγή διάθεσης. Κακοσμία στο στόμα, σιελόρροια, δισταγμός μπροστά στο φαγητό, αλλαγή στον τρόπο που μασά ή μάσημα μόνο από τη μία πλευρά είναι ενδείξεις που αξίζουν προσοχή.
Ακόμη και μια μικρή αλλαγή στη σχέση της γάτας με το φαγητό μπορεί να έχει σημασία. Αν τρώει πιο αργά, αν αφήνει την ξηρά τροφή ενώ πριν την έτρωγε, αν πλησιάζει το μπολ αλλά απομακρύνεται ή αν χάνει βάρος χωρίς προφανή λόγο, καλό είναι να μη το αγνοήσεις. Το σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι πολλές γάτες συνεχίζουν να τρώνε ακόμη και όταν πονάνε. Η απουσία πλήρους ανορεξίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το στόμα είναι υγιές.
Τι προβλήματα μπορεί να υπάρχουν στο στόμα της γάτας
Από τα πιο συχνά προβλήματα που βλέπουμε στο στόμα της γάτας είναι η περιοδοντική νόσος, δηλαδή η φλεγμονή των ούλων και των ιστών που στηρίζουν τα δόντια. Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί με τον καιρό να οδηγήσει σε υποχώρηση των ούλων, πόνο και απώλεια δοντιών.
Υπάρχουν επίσης πιο εκτεταμένες φλεγμονές που μπορεί να επηρεάσουν μεγαλύτερο μέρος του στόματος, όπως τη γλώσσα, τον ουρανίσκο ή την περιοχή προς τον φάρυγγα. Αυτές οι καταστάσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνες και να επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα ζωής της γάτας.
Ένα ακόμη συχνό και επώδυνο πρόβλημα είναι οι απορροφητικές αλλοιώσεις των δοντιών, γνωστές και ως FORL. Σε αυτή την κατάσταση, το δόντι αρχίζει σταδιακά να καταστρέφεται, συχνά με τρόπο που δεν φαίνεται εύκολα εξωτερικά. Γι’ αυτό πολλές φορές ο απλός οπτικός έλεγχος δεν αρκεί.
Στο στόμα της γάτας μπορεί επίσης να εμφανιστούν τραυματισμοί, ξένα σώματα, όπως κλωστές ή κορδόνια που μπλέκονται γύρω από τη γλώσσα, αλλά και πιο σοβαρά ευρήματα, όπως όγκοι. Για αυτό κάθε επίμονη αλλαγή στην αναπνοή, στη μάσηση, στα ούλα ή στη συμπεριφορά γύρω από το φαγητό χρειάζεται κτηνιατρική αξιολόγηση.
Γιατί η στοματική υγεία δεν αφορά μόνο το στόμα
Ένα στόμα που πονά δεν είναι ποτέ ασήμαντο. Ο χρόνιος πόνος και η φλεγμονή μπορούν να επηρεάσουν συνολικά τη διάθεση, την όρεξη και την καθημερινότητα της γάτας. Μια γάτα με πόνο στο στόμα μπορεί να γίνει πιο ήσυχη, πιο ευερέθιστη ή να αποσύρεται περισσότερο, χωρίς ο γατογονιός να καταλαβαίνει αμέσως την αιτία.
Γι’ αυτό τα προβλήματα στο στόμα δεν πρέπει να θεωρούνται απλώς «τοπικό» θέμα. Η στοματική υγεία είναι κομμάτι της συνολικής ευεξίας της γάτας και αξίζει την ίδια προσοχή με οποιοδήποτε άλλο ζήτημα υγείας.
Πώς μπορούμε να φροντίσουμε το στόμα της γάτας
Η πρόληψη παίζει καθοριστικό ρόλο στη στοματική υγεία της γάτας. Όπου είναι εφικτό, το βούρτσισμα των δοντιών θεωρείται η πιο αποτελεσματική μέθοδος για τη μείωση της πλάκας και την προστασία των ούλων. Δεν είναι πάντα εύκολο, ειδικά αν η γάτα δεν έχει συνηθίσει από μικρή ηλικία, αλλά πολλές γάτες μπορούν να εξοικειωθούν σταδιακά όταν η διαδικασία γίνεται ήρεμα και χωρίς πίεση.
Το κλειδί είναι να μη ξεκινήσει κανείς απότομα. Πρώτα η γάτα πρέπει να συνηθίσει το άγγιγμα γύρω από το στόμα, μετά τη γεύση μιας κατάλληλης οδοντόκρεμας για γάτες και σταδιακά την ίδια τη διαδικασία. Εννοείται πως δεν χρησιμοποιούμε ανθρώπινη οδοντόκρεμα, γιατί δεν είναι κατάλληλη για ζώα.
Για γάτες που δεν δέχονται το βούρτσισμα, υπάρχουν συμπληρωματικές λύσεις, όπως ειδικά προϊόντα στοματικής υγιεινής, τροφές ή λιχουδιές σχεδιασμένες για οδοντική φροντίδα. Δεν αντικαθιστούν πάντα το βούρτσισμα ή τον κτηνιατρικό έλεγχο, γι’ αυτό η επιλογή τους είναι καλύτερο να γίνεται με καθοδήγηση ειδικού.
Ο ρόλος του κτηνιάτρου
Ο τακτικός κτηνιατρικός έλεγχος είναι απαραίτητος, γιατί πολλά προβλήματα στο στόμα δεν φαίνονται εύκολα στο σπίτι. Σε μια απλή επίσκεψη μπορεί να γίνει μια πρώτη εκτίμηση, όμως ο πλήρης έλεγχος των δοντιών και των ούλων συχνά απαιτεί αναισθησία. Μόνο έτσι μπορεί να εξεταστεί σωστά κάθε δόντι, να ελεγχθεί η περιοχή κάτω από τα ούλα και, όπου χρειάζεται, να γίνουν οδοντικές ακτινογραφίες.
Κατά τον επαγγελματικό καθαρισμό αφαιρείται η πλάκα και η πέτρα τόσο από την επιφάνεια των δοντιών όσο και κάτω από τη γραμμή των ούλων. Αν εντοπιστεί κάποιο πρόβλημα, ο κτηνίατρος μπορεί να προτείνει το κατάλληλο πλάνο αντιμετώπισης, είτε αυτό αφορά καθαρισμό, θεραπεία, εξαγωγή δοντιού ή περαιτέρω έλεγχο.
Η στοματική υγεία είναι φροντίδα ζωής
Η στοματική υγεία της γάτας δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασικό κομμάτι της συνολικής ευεξίας και ποιότητας ζωής της. Ένα στόμα χωρίς πόνο σημαίνει καλύτερη διάθεση, καλύτερη όρεξη και καλύτερη ποιότητα ζωής.
Η παρατήρηση, η πρόληψη και η έγκαιρη φροντίδα μπορούν να προστατεύσουν τη γάτα από χρόνιο πόνο που συχνά περνά απαρατήρητος. Οι γάτες σπάνια δείχνουν ξεκάθαρα ότι πονάνε, γι’ αυτό πολλές φορές τα μικρά σημάδια είναι εκείνα που λένε τα περισσότερα.
*Το περιεχόμενο του άρθρου έχει ελεγχθεί σύμφωνα με σύγχρονη κτηνιατρική βιβλιογραφία και διεθνείς feline guidelines.
