Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να κοιτά τη γάτα σου και να αναρωτιέται αν είναι πραγματικά καλά;
Μια ευτυχισμένη γάτα δεν εκφράζει τα συναισθήματα της με τον ίδιο άμεσο τρόπο που το κάνουν άλλα ζώα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν νιώθει, το αντίθετο. Απλώς επικοινωνεί πιο ήσυχα, μέσα από τη στάση του σώματος, μικρές καθημερινές συνήθειες και λεπτές αλλαγές στη συμπεριφορά της.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Applied Animal Behaviour Science, πολλές εκφράσεις των γατών παρερμηνεύονται όταν προσπαθούμε να τις διαβάσουμε με ανθρώπινα κριτήρια. Για να καταλάβουμε πώς νιώθει πραγματικά μια γάτα, χρειάζεται να παρατηρούμε τη συνολική εικόνα και όχι ένα μεμονωμένο σημάδι.
Με λίγη παρατήρηση, μπορείς να αναγνωρίσεις αρκετές ενδείξεις ότι η γάτα σου νιώθει ασφάλεια, άνεση και θετική συναισθηματική κατάσταση.
Μια ευτυχισμένη γάτα συνήθως φαίνεται από τη συνολική εικόνα της καθημερινότητάς της: από το πώς κινείται, πώς ξεκουράζεται, πώς παίζει και πώς επιλέγει να έρχεται κοντά σου.
Γουργούρισμα και σημάδια ευτυχίας στη γάτα
Το γουργούρισμα είναι ίσως το πιο γνωστό σημάδι ευχαρίστησης, αλλά χρειάζεται πάντα να το βλέπουμε μαζί με τη συνολική εικόνα της γάτας. Αν η γάτα είναι κουλουριασμένη κοντά σου, έχει χαλαρό σώμα, μισόκλειστα μάτια και γουργουρίζει ήρεμα, συνήθως δείχνει άνεση και ασφάλεια.
Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις όπου οι γάτες γουργουρίζουν για να αυτοκαθησυχαστούν, για παράδειγμα όταν νιώθουν πόνο ή ένταση. Γι’ αυτό δεν αρκεί μόνο ο ήχος. Το σημαντικό είναι τι βλέπουμε μαζί με το γουργούρισμα: στάση σώματος, όρεξη, συμπεριφορά και γενική διάθεση.
Ζύμωμα («πατουσάκια»)
Το ζύμωμα με τα μπροστινά ποδαράκια είναι μια συμπεριφορά που εμφανίζεται από τις πρώτες κιόλας ημέρες της ζωής μιας γάτας. Κατά τον θηλασμό, τα γατάκια πιέζουν ρυθμικά με τα πατουσάκια τους γύρω από την περιοχή των θηλών της μητέρας τους, μια κίνηση που βοηθά στη ροή του γάλακτος. Γι’ αυτό και στην ενήλικη ζωή το ζύμωμα διατηρεί αυτή τη “νεογνική” συναισθηματική σύνδεση και εμφανίζεται κυρίως σε στιγμές ασφάλειας και χαλάρωσης.
Όταν μια ενήλικη γάτα ζυμώνει μια κουβέρτα, ένα μαξιλάρι ή ακόμη και εσένα, δεν πρόκειται απλώς για μια τυχαία κίνηση. Είναι ένδειξη ότι βρίσκεται σε κατάσταση άνεσης και εμπιστοσύνης, σε ένα περιβάλλον που βιώνει ως ασφαλές. Δεν είναι άμεση έκφραση “χαράς” με ανθρώπινους όρους, αλλά μια συμπεριφορά που συνήθως εμφανίζεται όταν η γάτα είναι βαθιά χαλαρή και συναισθηματικά ήρεμη.
Σιελόρροια σε στιγμές τρυφερότητας
Μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά σε ορισμένες γάτες η ελαφριά σιελόρροια κατά τη διάρκεια χαδιών ή στιγμών χαλάρωσης μπορεί να σχετίζεται με ευχαρίστηση.
Αυτό όμως ισχύει μόνο όταν εμφανίζεται περιστασιακά και σε συνθήκες επαφής. Αν εμφανίζεται χωρίς προφανή λόγο ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται κτηνιατρικός έλεγχος.
Φιλική και γεμάτη περιέργεια στάση
Μια γάτα που νιώθει καλά συνήθως δείχνει ενδιαφέρον για όσα συμβαίνουν γύρω της. Μπορεί να πλησιάζει με την ουρά όρθια, να τρίβεται στα πόδια σου, να κουτουλά απαλά ή να έρχεται για να δει τι κάνεις. Αυτή η ήρεμη περιέργεια δείχνει συχνά ότι αισθάνεται ασφαλής στον χώρο της.
Παιχνιδιάρικη διάθεση: σημάδι ευτυχισμένης γάτας
Το παιχνίδι είναι ένας από τους πιο χρήσιμους δείκτες ψυχικής ευεξίας, γιατί δείχνει ότι η γάτα έχει ενδιαφέρον για το περιβάλλον της. Μια γάτα που κυνηγά ένα παιχνίδι, στήνει μικρές «ενέδρες», τρέχει στιγμιαία ή συμμετέχει σε διαδραστικό παιχνίδι με τον άνθρωπό της συνήθως δείχνει ενέργεια, περιέργεια και διάθεση για επαφή.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις νεότερες γάτες, χωρίς να σημαίνει ότι οι πιο ώριμες ή ηλικιωμένες γάτες δεν παίζουν. Απλώς μπορεί να παίζουν πιο ήρεμα, για λιγότερη ώρα ή με διαφορετικό τρόπο. Το ζητούμενο δεν είναι να παίζει όλες τις ώρες, αλλά να διατηρεί ενδιαφέρον για ερεθίσματα που της ταιριάζουν.
Σταθερές συνήθειες και σημάδια ευεξίας στη γάτα
Η ευτυχία μιας γάτας πολλές φορές φαίνεται στα πιο απλά πράγματα. Μια γάτα που τρώει φυσιολογικά, κοιμάται ήρεμα, χρησιμοποιεί την άμμο της χωρίς αλλαγές και περιποιείται τη γούνα της δείχνει συνήθως ότι η καθημερινότητά της είναι σταθερή και το σώμα της λειτουργεί καλά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μικρή αλλαγή είναι απαραίτητα ανησυχητική. Αν όμως δεις απότομη αλλαγή στην όρεξη, στον ύπνο, στην καθαριότητα της γούνας ή στη χρήση της αμμολεκάνης, αξίζει να το παρατηρήσεις και, αν επιμένει, να ζητήσεις κτηνιατρική γνώμη. Στις γάτες, οι μικρές αλλαγές συχνά λένε περισσότερα από τις μεγάλες αντιδράσεις.
Σωστή χρήση της άμμου
Η χρήση της αμμολεκάνης είναι σημαντικός δείκτης συνολικής ισορροπίας.
Μια γάτα που χρησιμοποιεί σταθερά την άμμο της, χωρίς αποφυγή ή ατυχήματα, συνήθως δείχνει ότι η καθημερινότητά της είναι πιο ισορροπημένη. Αν όμως αλλάξει ξαφνικά η χρήση της αμμολεκάνης, δεν πρέπει να το αποδώσουμε αμέσως στο στρες. Πρώτα χρειάζεται να αποκλειστεί κάθε πιθανό ιατρικό αίτιο.
Αργό ανοιγοκλείσιμο ματιών
Το αργό και χαλαρό ανοιγοκλείσιμο των ματιών είναι μία από τις πιο διακριτικές μορφές επικοινωνίας της γάτας. Όταν σε κοιτά και κλείνει αργά τα μάτια της, χωρίς ένταση στο σώμα ή φόβο, συχνά δείχνει ότι νιώθει ήρεμη και ασφαλής κοντά σου.
Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Scientific Reports έδειξε ότι αυτή η συμπεριφορά σχετίζεται με θετική κοινωνική αλληλεπίδραση ανάμεσα στη γάτα και τον άνθρωπο. Είναι ένας ήσυχος τρόπος με τον οποίο η γάτα μπορεί να δείχνει εμπιστοσύνη και άνεση.
«Συζήτηση» και αναζήτηση επαφής
Κάποιες γάτες χρησιμοποιούν περισσότερο τη φωνή τους όταν αλληλεπιδρούν με τους ανθρώπους τους. Ένα νιαούρισμα ή μια σύντομη φωνητική απάντηση μπορεί να είναι τρόπος επικοινωνίας, ειδικά όταν συνοδεύεται από ήρεμη στάση σώματος, οπτική επαφή και διάθεση για επαφή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε νιαούρισμα είναι ένδειξη χαράς. Η ένταση, η συχνότητα και το πλαίσιο έχουν σημασία. Αν όμως η γάτα σε κοιτά, πλησιάζει χαλαρά, απαντά στη φωνή σου και δείχνει άνετη, αυτή η μικρή «συζήτηση» μπορεί να είναι μέρος της καθημερινής σας σχέσης.
Τι να θυμάσαι
Δεν υπάρχει μόνο ένα σημάδι που δείχνει ότι έχεις μια ευτυχισμένη γάτα.
Η συνολική εικόνα είναι αυτή που έχει σημασία: η όρεξη, η περιέργεια, το παιχνίδι, η καθημερινή ρουτίνα, η στάση σώματος και η αναζήτηση επαφής.
Μια ευτυχισμένη γάτα σπάνια είναι θορυβώδης. Η ευτυχία της συνήθως κρύβεται σε μικρές στιγμές: ένα γουργούρισμα, ένα αργό κλείσιμο των ματιών, ένα τρίψιμο στο πόδι ή το ότι επιλέγει απλώς να καθίσει δίπλα σου.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο όμορφο απ’ όλα.
Πηγές:
- Bouma EMC et al. – Cat owners’ anthropomorphic perceptions of feline emotions and interpretation of photographs
- Heath S – Understanding feline emotions … and their role in problem behaviors
- Humphrey T et al. – The role of cat eye narrowing movements in cat–human communication
- Ellis SLH et al. – AAFP and ISFM Feline Environmental Needs Guidelines
