Αρωματικά χώρου και γάτες δεν είναι πάντα ο πιο αθώος συνδυασμός. Οι περισσότεροι από εμάς συνδέουμε ένα σπίτι που μυρίζει όμορφα με την αίσθηση καθαριότητας και άνεσης. Ένα αρωματικό κερί, ένα σπρέι χώρου, ένα diffuser, sticks με άρωμα ή μια συσκευή στην πρίζα συχνά μπαίνουν στην καθημερινότητά μας σχεδόν χωρίς δεύτερη σκέψη. Είναι ένας τρόπος να κάνουμε τον χώρο πιο ευχάριστο και πιο «δικό μας».
Όταν όμως ζούμε με γάτες, ο αέρας του σπιτιού δεν είναι μόνο δικός μας. Ό,τι απελευθερώνεται στον χώρο γίνεται μέρος και του δικού τους περιβάλλοντος. Και εκεί είναι που αξίζει να σταθούμε λίγο περισσότερο. Γιατί κάποια προϊόντα που για εμάς μοιάζουν αθώα ή ευχάριστα, μπορεί να μην είναι τόσο ουδέτερα για έναν οργανισμό που λειτουργεί διαφορετικά από τον δικό μας.
Τι πραγματικά περιέχουν τα αρωματικά χώρου
Τα αρωματικά χώρου δεν απελευθερώνουν μόνο άρωμα. Πολλά προϊόντα περιέχουν μίγματα χημικών ουσιών που εξατμίζονται και διαχέονται στον αέρα. Ανάμεσά τους συναντώνται συχνά οι λεγόμενες πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), ουσίες που παραμένουν στον αέρα και μπορούν να καταλήξουν σε επιφάνειες, υφάσματα, τρίχωμα και τελικά στον οργανισμό.
Στους ανθρώπους, η έκθεση σε ορισμένες από αυτές τις ενώσεις έχει συνδεθεί με συμπτώματα όπως πονοκέφαλος, ενόχληση στο αναπνευστικό ή ναυτία. Στις γάτες η εικόνα μπορεί να είναι πιο σύνθετη, όχι επειδή κάθε αποσμητικό είναι απαραίτητα επικίνδυνο, αλλά επειδή ο οργανισμός τους δεν διαχειρίζεται όλες τις ουσίες με τον ίδιο τρόπο που τις διαχειριζόμαστε εμείς.
Ένα σημείο που συχνά δεν γνωρίζουμε είναι ότι δεν εμφανίζονται πάντα όλα τα συστατικά με τρόπο που να μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε εύκολα τι περιέχει πραγματικά ένα προϊόν. Και το γεγονός ότι ένα προϊόν γράφει «natural», «green» ή «organic» δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι ασφαλές για χρήση σε ένα περιβάλλον με γάτες.
Γιατί οι γάτες μπορεί να επηρεάζονται διαφορετικά
Οι γάτες κινούνται και αντιλαμβάνονται τον χώρο με διαφορετικό τρόπο από εμάς. Αναπνέουν πιο κοντά στο δάπεδο, εκεί όπου ορισμένα σωματίδια και αερολύματα μπορεί να παραμένουν περισσότερο. Περιποιούνται συνεχώς το τρίχωμά τους και έτσι μπορεί να καταπιούν ουσίες που έχουν μείνει πάνω στη γούνα τους. Παράλληλα έχουν πολύ πιο ευαίσθητη όσφρηση και διαφορετικό μεταβολισμό σε σχέση με τον άνθρωπο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χρήση αρωματικού θα προκαλέσει πρόβλημα. Σημαίνει όμως ότι οι γάτες, και ιδιαίτερα όσες έχουν άσθμα, αλλεργίες ή ευαισθησία στο αναπνευστικό, αξίζει να αντιμετωπίζονται με περισσότερη προσοχή.
Πώς μπορεί να δείξει μια γάτα ότι κάτι την ενοχλεί
Μπορεί να αρχίσει να φτερνίζεται περισσότερο, να βήχει, να αναπνέει πιο έντονα ή να κάνει έναν ήχο σαν ελαφρύ συριγμό. Άλλες φορές οι αλλαγές είναι πιο διακριτικές: μπορεί να κοιμάται περισσότερο, να αποφεύγει ένα συγκεκριμένο δωμάτιο, να δείχνει πιο ήσυχη από το συνηθισμένο ή να μην έχει την ίδια διάθεση για φαγητό.
Σε πιο έντονες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν ερεθισμένα μάτια, σάλια, εμετός ή δυσκολία στην αναπνοή. Αν παρατηρήσεις ότι κάποια αλλαγή εμφανίστηκε αφού μπήκε ένα νέο αρωματικό προϊόν στο σπίτι, καλό είναι να το απομακρύνεις και να μιλήσεις με τον κτηνίατρο.
Τι γίνεται αν η γάτα γλείψει ή καταπιεί αποσμητικό χώρου
Εδώ η αντιμετώπιση είναι διαφορετική, γιατί δεν μιλάμε πια για απλή έκθεση σε ουσίες που υπάρχουν στον αέρα. Αν μια γάτα γλείψει, δαγκώσει ή καταπιεί υγρό αποσμητικού, gel ή περιεχόμενο από συσκευή χώρου, έρχεται σε άμεση επαφή με συμπυκνωμένο προϊόν.
Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει κίνδυνος τοξικότητας και η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Δεν περιμένουμε να δούμε αν θα εμφανιστούν συμπτώματα. Επικοινωνούμε αμέσως με κτηνίατρο και, αν είναι δυνατόν, κρατάμε τη συσκευασία του προϊόντος ώστε να γνωρίζει σε τι ακριβώς έχει εκτεθεί η γάτα.
Τι μπορούμε να κάνουμε αντί γι’ αυτό
Η λύση δεν είναι να ανεχόμαστε έντονες μυρωδιές. Συνήθως είναι πιο αποτελεσματικό να αντιμετωπίζουμε την πηγή της μυρωδιάς αντί να προσπαθούμε να την καλύψουμε.
Ο τακτικός αερισμός του χώρου είναι από τα πιο απλά και αποτελεσματικά βήματα, αρκεί τα παράθυρα να είναι κατάλληλα προστατευμένα ώστε η γάτα να μην μπορεί να πέσει. Η συχνή αλλαγή της άμμου και η σωστή συντήρηση της τουαλέτας μειώνουν σημαντικά τις ανεπιθύμητες οσμές χωρίς να χρειάζεται να προσθέτουμε άρωμα στον αέρα.
Σε κάποια σπίτια, ειδικά όταν υπάρχουν γάτες με αναπνευστικές ευαισθησίες, ένας καθαριστής αέρα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση σκόνης και αιωρούμενων σωματιδίων.
Υπάρχουν επίσης πιο ουδέτερες λύσεις για τις μυρωδιές, όπως ο ενεργός άνθρακας ή άλλα απορροφητικά υλικά που δεν αρωματίζουν τον χώρο αλλά βοηθούν στη διαχείριση των οσμών.
Και κάτι που αξίζει να τονιστεί: τα αιθέρια έλαια δεν αποτελούν «ασφαλή φυσική εναλλακτική». Πολλά έχουν αναφερθεί ως προβληματικά για τις γάτες και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Το τελικό συμπέρασμα
Όλοι θέλουμε να νιώθουμε όμορφα μέσα στο σπίτι μας. Όμως όταν ζούμε με γάτες, χρειάζεται να θυμόμαστε ότι μοιραζόμαστε τον ίδιο αέρα με έναν οργανισμό που αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται τον κόσμο διαφορετικά από εμάς.
Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν συνήθως να κάνουν μεγάλη διαφορά χωρίς να χρειαστεί να στερηθούμε την αίσθηση καθαριότητας και άνεσης.
Η αίσθηση καθαριότητας δεν έρχεται πάντα από το άρωμα. Πολύ συχνά έρχεται από έναν καλά αεριζόμενο χώρο, από καλές συνήθειες και από επιλογές που σέβονται και τις ανάγκες της γάτας μας.
Πηγές:
- VCA Animal Hospitals – Asthma and Bronchitis in Cats
- Cornell Feline Health Center – Feline Asthma: A Risky Business for Many Cats
- Pet Poison Helpline – Essential Oils and Cats
- Steinemann AC – Fragranced Consumer Products: Exposures and Effects from Emissions
