Το καλοκαίρι είναι μια από τις πιο όμορφες εποχές του χρόνου. Οι μέρες μεγαλώνουν, οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και η καθημερινότητα μας αλλάζει. Τα παράθυρα και οι μπαλκονόπορτες μένουν συχνότερα ανοιχτά, οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και οι μετακινήσεις ή οι διακοπές μπορεί να αλλάξουν τη συνηθισμένη ρουτίνα της γάτας. Όμως, όσα για εμάς είναι συνώνυμα της ξεγνοιασιάς, για τις γάτες μας μπορεί να κρύβουν κινδύνους που συχνά δεν περνούν από το μυαλό μας.
Πολλοί πιστεύουν ότι οι γάτες αντέχουν εύκολα τη ζέστη. Είναι αλήθεια ότι μπορούν να τη διαχειριστούν καλύτερα από άλλα ζώα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κινδυνεύουν. Η υπερβολική ζέστη, η αφυδάτωση, τα ανοιχτά παράθυρα, τα παράσιτα και οι καλοκαιρινές μετακινήσεις είναι μερικές μόνο από τις καταστάσεις που χρειάζονται περισσότερη προσοχή αυτή την εποχή.
Τα καλά νέα είναι ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους κινδύνους μπορούν να προληφθούν. Αρκεί να γνωρίζουμε τι πρέπει να προσέξουμε και να πάρουμε μερικά απλά μέτρα.
Τα ανοιχτά παράθυρα και τα μπαλκόνια κρύβουν παγίδες
Όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία, είναι φυσικό να ανοίγουμε περισσότερο τα παράθυρα και τις μπαλκονόπορτες για να δροσιστεί το σπίτι. Δυστυχώς, κάθε καλοκαίρι αυξάνονται τα ατυχήματα με γάτες που πέφτουν από παράθυρα και μπαλκόνια.
Μια γάτα δεν χρειάζεται να είναι απρόσεκτη για να συμβεί ένα ατύχημα. Ένα πουλί, μια πεταλούδα, ένας δυνατός θόρυβος ή μια ξαφνική κίνηση μπορεί να την κάνει να πηδήξει χωρίς να υπολογίσει σωστά την απόσταση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται και τα παράθυρα με ανάκλιση. Η γάτα μπορεί να προσπαθήσει να περάσει από το άνοιγμα, να γλιστρήσει προς το στενότερο σημείο και να εγκλωβιστεί. Η πίεση που ασκείται στο σώμα της μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό ή ακόμη και θάνατο. Για τον λόγο αυτό, τα παράθυρα ανάκλισης δεν πρέπει να μένουν ανοιχτά όταν η γάτα έχει πρόσβαση στον χώρο, εκτός αν έχουν τοποθετηθεί ειδικά προστατευτικά.
Η ασφαλέστερη λύση είναι η τοποθέτηση ειδικού διχτυού σε παράθυρα και μπαλκόνια. Ακόμη και αν η γάτα σας δεν έχει δείξει ποτέ τάση να πηδάει, ένα ατύχημα μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Η θερμοπληξία είναι επείγον περιστατικό
Η θερμοπληξία είναι μία από τις πιο σοβαρές καταστάσεις που μπορεί να αντιμετωπίσει μια γάτα το καλοκαίρι. Προκαλείται όταν η θερμοκρασία του σώματος της ανεβαίνει τόσο πολύ, ώστε ο οργανισμός της δεν μπορεί πλέον να την επαναφέρει στα φυσιολογικά επίπεδα.
Σε αντίθεση με τους ανθρώπους, οι γάτες δεν ιδρώνουν από όλο τους το σώμα. Γι’ αυτό δυσκολεύονται περισσότερο να δροσιστούν όταν η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλή, ιδιαίτερα αν υπάρχει και αυξημένη υγρασία.
Πιο ευάλωτες είναι οι ηλικιωμένες γάτες, τα γατάκια, οι παχύσαρκες γάτες, όσες πάσχουν από καρδιολογικά ή αναπνευστικά νοσήματα, αλλά και οι βραχυκέφαλες φυλές, όπως η Περσική.
Αν δείτε τη γάτα σας να λαχανιάζει έντονα, να αναπνέει πολύ γρήγορα, να έχει υπερβολική σιελόρροια, να δείχνει εξαντλημένη ή να δυσκολεύεται να σταθεί όρθια, μην περιμένετε να περάσει από μόνο του.
Μεταφέρετε τη αμέσως σε ένα δροσερό και καλά αεριζόμενο σημείο και επικοινωνήστε χωρίς καθυστέρηση με τον κτηνίατρο σας. Μέχρι να λάβετε τις οδηγίες του, μπορείτε να περάσετε απαλά στο σώμα της ένα πανί βρεγμένο με δροσερό —όχι παγωμένο— νερό, δίνοντας έμφαση στις πατούσες, στην κοιλιά και στις μασχάλες.
Μην της ρίξετε απότομα παγωμένο νερό και μην προσπαθήσετε να τη βυθίσετε σε νερό, καθώς η απότομη αλλαγή της θερμοκρασίας μπορεί να επιβαρύνει την κατάστασή της και να της προκαλέσει επιπλέον στρες. Μην την τυλίξετε επίσης ολόκληρη με βρεγμένη πετσέτα, γιατί αυτό μπορεί να παγιδεύσει τη θερμότητα αντί να τη βοηθήσει να αποβληθεί. Η θερμοπληξία είναι επείγον περιστατικό και η γρήγορη αντιμετώπιση μπορεί να σώσει τη ζωή της.
Το νερό είναι πιο σημαντικό από ποτέ
Το καλοκαίρι είναι ακόμη πιο σημαντικό να φροντίζουμε ώστε η γάτα μας να έχει πάντα πρόσβαση σε φρέσκο νερό. Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τις ανάγκες του οργανισμού της για ενυδάτωση, όμως πολλές γάτες δεν πίνουν όσο νερό θα έπρεπε.
Οι γάτες, από τη φύση τους, δεν έχουν έντονη αίσθηση της δίψας. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να μην αναζητήσουν νερό, ακόμη κι όταν ο οργανισμός τους το χρειάζεται. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να υπάρχουν πάντα αρκετά μπολ με φρέσκο και δροσερό νερό σε διαφορετικά σημεία του σπιτιού. Αν η γάτα σας πίνει περισσότερο από συντριβάνι νερού ή καταναλώνει ευχάριστα υγρή τροφή, αυτές οι συνήθειες μπορούν να τη βοηθήσουν να ενυδατώνεται καλύτερα.
Οι ηλικιωμένες γάτες και όσες πάσχουν από χρόνια νεφρική νόσο χρειάζονται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, καθώς η αφυδάτωση μπορεί να επιδεινώσει την κατάστασή τους.
Αν παρατηρήσετε ότι δεν πίνει σχεδόν καθόλου νερό, έχει μειωμένη όρεξη, είναι ασυνήθιστα νωθρή ή παρουσιάζει άλλα συμπτώματα που σας ανησυχούν, επικοινωνήστε με τον κτηνίατρό σας.
Προσοχή στην τροφή
Το καλοκαίρι οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την ανάπτυξη βακτηρίων στις τροφές. Αυτό σημαίνει ότι η υγρή τροφή μπορεί να αλλοιωθεί πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι τον χειμώνα, ιδιαίτερα αν παραμείνει αρκετή ώρα στο μπολ.
Αν η γάτα σας δεν φάει αμέσως την τροφή της, καλό είναι να απομακρύνετε ό,τι περίσσεψε μετά από περίπου 20 έως 30 λεπτά, ειδικά όταν κάνει πολλή ζέστη μέσα στο σπίτι. Η ξηρά τροφή αλλοιώνεται πιο αργά, όμως και αυτή πρέπει να διατηρείται σε δροσερό και ξηρό μέρος, μέσα στην καλά κλεισμένη συσκευασία της ή σε αεροστεγές δοχείο.
Το ίδιο ισχύει και για το νερό. Όσο περισσότερη ώρα μένει στο μπολ, τόσο περισσότερο ζεσταίνεται και συγκεντρώνει σκόνη ή άλλες ακαθαρσίες. Η συχνή ανανέωσή του βοηθά ώστε να παραμένει πιο ελκυστικό για τη γάτα.
Τα παράσιτα κάνουν πιο έντονη την παρουσία τους
Οι ψύλλοι, τα τσιμπούρια και τα κουνούπια είναι πολύ πιο δραστήρια τους καλοκαιρινούς μήνες. Αν και μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν οι γάτες που βγαίνουν έξω, ούτε οι γάτες που ζουν αποκλειστικά μέσα στο σπίτι είναι απόλυτα προστατευμένες. Ένα παράσιτο μπορεί να περάσει από ένα ανοιχτό παράθυρο ή να μεταφερθεί μέσα στο σπίτι με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
Εκτός από την ενόχληση που προκαλούν, ορισμένα παράσιτα μπορούν να μεταδώσουν ασθένειες ή να προκαλέσουν έντονη φαγούρα, αλλεργικές αντιδράσεις και δερματικά προβλήματα.
Ο κτηνίατρός σας είναι ο καταλληλότερος άνθρωπος για να σας προτείνει το κατάλληλο πρόγραμμα αντιπαρασιτικής προστασίας, ανάλογα με τον τρόπο ζωής της γάτας σας.
Προσοχή: Μην χρησιμοποιείτε ποτέ αντιπαρασιτικά προϊόντα που προορίζονται για σκύλους στη γάτα σας. Ορισμένες δραστικές ουσίες είναι ιδιαίτερα τοξικές για τις γάτες. Ζητήστε πάντα από τον κτηνίατρό σας να σας προτείνει ένα προϊόν εγκεκριμένο για γάτες.
Το αυτοκίνητο μπορεί να γίνει παγίδα
Ένα αυτοκίνητο που είναι σταθμευμένο στον ήλιο μπορεί να ζεσταθεί πολύ γρήγορα, ακόμη κι αν έξω η θερμοκρασία δεν φαίνεται υπερβολικά υψηλή.
Μην αφήνετε ποτέ τη γάτα σας μόνη μέσα στο αυτοκίνητο, ούτε για λίγα λεπτά και ούτε με τα παράθυρα ελαφρώς ανοιχτά. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό μπορεί να ανέβει σε επικίνδυνα επίπεδα μέσα σε ελάχιστο χρόνο, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο θερμοπληξίας.
Αν χρειάζεται να ταξιδέψετε, βεβαιωθείτε ότι ο κλιματισμός λειτουργεί σωστά, ότι το κλουβί μεταφοράς δεν βρίσκεται σε σημείο όπου το χτυπά απευθείας ο ήλιος και ότι η γάτα έχει πρόσβαση σε νερό όταν αυτό είναι εφικτό και ασφαλές.
Οι καλοκαιρινές διακοπές και οι μετακινήσεις χρειάζονται σωστή προετοιμασία
Οι καλοκαιρινές διακοπές αλλάζουν την καθημερινότητα όλης της οικογένειας και αυτό μπορεί να επηρεάσει και τη γάτα. Το ταξίδι, το κλουβί μεταφοράς, ένα άγνωστο σπίτι, νέοι ήχοι και μυρωδιές μπορεί να της προκαλέσουν έντονο στρες.
Αν ταξιδέψει μαζί σας, βεβαιωθείτε ότι το κλουβί μεταφοράς είναι ασφαλές, σταθερό και καλά αεριζόμενο. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής μην την αφήνετε ποτέ μόνη μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο, ακόμη και για λίγα λεπτά. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό του μπορεί να αυξηθεί πολύ γρήγορα και να θέσει τη ζωή της σε κίνδυνο.
Πριν από την αναχώρηση, ελέγξτε ότι τα στοιχεία επικοινωνίας που αντιστοιχούν στο microchip είναι ενημερωμένα.
Όταν φτάσετε στον προορισμό σας, μην την αφήσετε αμέσως να κυκλοφορήσει ελεύθερα. Τοποθετήστε τη αρχικά σε ένα ήσυχο δωμάτιο με την αμμολεκάνη, το νερό, την τροφή και ορισμένα γνώριμα αντικείμενα της, ώστε να αρχίσει να εξοικειώνεται σταδιακά με το νέο περιβάλλον.
Πριν της επιτρέψετε να εξερευνήσει τον χώρο, ελέγξτε προσεκτικά τις πόρτες, τα παράθυρα και τα μπαλκόνια. Μια ανοιχτή πόρτα, ένα παράθυρο χωρίς προστατευτικό δίχτυ ή ένας ξαφνικός θόρυβος μπορεί να την τρομάξει και να την κάνει να προσπαθήσει να διαφύγει.
Οι περισσότερες γάτες δεν χάνονται επειδή αποφασίζουν να εγκαταλείψουν την οικογένειά τους. Χάνονται επειδή πανικοβάλλονται, απομακρύνονται σε ένα άγνωστο περιβάλλον και στη συνέχεια δυσκολεύονται να βρουν τον δρόμο της επιστροφής.
Προσοχή στα έντομα και στις μέλισσες
Το καλοκαίρι οι γάτες κυνηγούν συχνά μύγες, μέλισσες, σφήκες και άλλα έντομα που μπαίνουν στο σπίτι ή βρίσκονται στον κήπο.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν θα συμβεί κάτι σοβαρό. Αν όμως η γάτα δεχθεί τσίμπημα μέσα στο στόμα, στη γλώσσα ή στον λαιμό, μπορεί να εμφανιστεί έντονο πρήξιμο που δυσκολεύει την αναπνοή. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται άμεση κτηνιατρική εξέταση.
Αν παρατηρήσετε έντονο πρήξιμο, δυσκολία στην αναπνοή, συνεχές σάλιο ή έντονη δυσφορία μετά από τσίμπημα, επικοινωνήστε αμέσως με τον κτηνίατρό σας.
Οι γάτες που βγαίνουν έξω χρειάζονται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή
Αν η γάτα σας έχει πρόσβαση σε αυλή ή κήπο, προτιμήστε τις πρωινές ή τις απογευματινές ώρες, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη. Τις ημέρες του καύσωνα, όμως, είναι προτιμότερο να μην την αφήνετε καθόλου να βγαίνει έξω.
Η άσφαλτος, το τσιμέντο και άλλες επιφάνειες που έχουν μείνει για ώρες στον ήλιο μπορεί να αναπτύξουν πολύ υψηλή θερμοκρασία και να προκαλέσουν εγκαύματα στα πατουσάκια της.
Τις υπόλοιπες ζεστές ημέρες, φροντίστε να έχει πάντα πρόσβαση σε σκιά και καθαρό, δροσερό νερό.
Μην υποτιμάτε τις αλλαγές στη συμπεριφορά
Όταν κάνει πολλή ζέστη, είναι φυσιολογικό οι περισσότερες γάτες να κοιμούνται περισσότερο, να παίζουν λιγότερο και να αναζητούν πιο δροσερά σημεία μέσα στο σπίτι. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε αλλαγή είναι φυσιολογική.
Αν η γάτα σας σταματήσει να τρώει, δεν πίνει νερό, δυσκολεύεται να αναπνεύσει, κάνει συνεχώς εμετούς, δείχνει αποπροσανατολισμένη ή παραμένει εντελώς ακίνητη και χωρίς αντίδραση, μην θεωρήσετε ότι «φταίει η ζέστη». Αυτά μπορεί να είναι σημάδια μιας σοβαρής κατάστασης που χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από κτηνίατρο.
Το καλοκαίρι είναι μια όμορφη εποχή και για τις γάτες, αρκεί να τις βοηθήσουμε να αντιμετωπίσουν με ασφάλεια τις υψηλές θερμοκρασίες και τις αλλαγές της καθημερινότητας. Με λίγη προσοχή και μερικά απλά προληπτικά μέτρα, οι περισσότεροι καλοκαιρινοί κίνδυνοι μπορούν να αποφευχθούν, ώστε η γάτα σας να απολαύσει τους ζεστούς μήνες με ασφάλεια και άνεση.
Λίγη προσοχή κάνει τη διαφορά
Το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να γίνει μια εποχή γεμάτη άγχος για τους γατογονείς. Με λίγη προσοχή και μερικές απλές καθημερινές συνήθειες, οι περισσότεροι από τους κινδύνους μπορούν να προληφθούν.
Η παρατήρηση είναι ίσως το σημαντικότερο «εργαλείο» κάθε γατογονέα. Αν γνωρίζετε τι είναι φυσιολογικό για τη δική σας γάτα, θα μπορέσετε να καταλάβετε πιο εύκολα πότε κάτι δεν πάει καλά και να ζητήσετε έγκαιρα τη βοήθεια του κτηνιάτρου.
Άλλωστε, η πρόληψη είναι πάντα η καλύτερη φροντίδα.
Πηγές:
- Whitney, W. O., & Mehlhaff, C. J. (1987). High-rise syndrome in cats. Journal of the American Veterinary Medical Association (JAVMA)
- Hall, E. J., et al. / VetCompass (2024). Hot Cats: Incidence and risk factors for heat-related illness in cats under UK primary veterinary care. Royal Veterinary College (RVC) & BSAVA
- Zoran, D. L. (2002). The carnivore connection: The role of nutrition in feline health. Journal of the American Veterinary Medical Association (JAVMA)
- Boland, L. A., & Angles, J. M. (2010). Feline permethrin toxicity: retrospective study of 42 cases. Journal of Feline Medicine and Surgery (JFMS)
- ESCCAP Guideline 03: Control of Ectoparasites in Dogs and Cats
- AAFP / ISFM Feline Environmental Needs Guidelines (2013)
